Pryszczyca – Informacja Powiatowego Lekarza Weterynarii

Pryszczyca jest jedną z najbardziej zaraźliwych chorób zwierząt parzystokopytnych gospodarskich do których należą bydło, owce, kozy, świnie jak i dzikich jelenie sarny, dziki. Choroba ta obecnie uważana jest za najgroźniejszą chorobę zwierząt dlatego, że jest zakaźna jednocześnie dla kilku gatunków zwierząt, a jej wystąpienie blokuje handel światowy zwierzętami i produktami pochodzenia zwierzęcego oraz powoduje bardzo duże straty ekonomiczne dla kraju, w którym została  stwierdzona.

Jest to choroba wirusowa, której zakażalność wynika z bardzo długiej przeżywalności czynnika zakaźnego (wirusa) w środowisku. Wirus zachowuje zjadliwość przez długi czas w temperaturze już 4°C  i w pH obojętnym. Niskie  temperatury poniżej 0°C konserwują wirus pryszczycy. W miejscach zaciemnionych o wysokiej wilgotności i niskiej temperaturze wirus zachowuje długo zjadliwość. Prowadzone badania naukowe wykazują, że w środowisku wirus może przetrwać:

*50 dni w wodzie,

*74 dni na pastwisku w temperaturze 8–18 °C i wysokiej względnej wilgotności,

* 26-200 dni w glebie, na workach, sianie lub słomie, w zależności od warunków składowania i warunków klimatycznych,

*35 dni na kartonie, drewnie lub metalu zanieczyszczonych skażoną surowicą, krwią lub tkanką,

*W okresie letnim wirus może zachować zjadliwość przez kilkanaście dni w glebie, ściekach lub w odchodach. W zimie okres ten wydłuża się do tygodni lub nawet miesięcy. W glebie, oborniku oraz wysuszonych wydzielinach i wydalinach zwierząt, słomie, sierści i skórze wirus może pozostawać w pełni zjadliwy przez kilka tygodni a nawet dłużej. 

*Wirus znajdujący się w płynach tkankowych lub krwi wyschniętej na różnych materiałach, przechowywanych wewnątrz pomieszczeń w temperaturze pokojowej może pozostawać zakaźny: 

• 2 tygodnie na wełnie,
• 4 tygodnie na sierści krów,
• 11 – 13 tygodni na butach.

Dlatego niezwykle ważne jest stosowanie zasad bioasekuracji czyli biologicznej ochrony gospodarstw w których utrzymywane są zwierzęta wrażliwe na chorobę z którymi można zapoznać się w materiałach informacyjnych – ulotkach, plakatach  dostępnych w Starostwie Powiatowym w Sępólnie Krajeńskim,  Urzędach Miast i Gmin z terenu powiatu, BP ARiMR, PZ Ośrodka Doradztwa Rolniczego, Powiatowym Inspektoracie Weterynarii oraz na stronach internetowych w/w instytucji.    

Transmisja wirusa następuje nie tylko poprzez kontakt zwierząt zakażonych ze zdrowymi ale także poprzez paszę, słomę, pastwisko,  produkty pochodzenia zwierzęcego (mięso, mleko) w których wirus może przetrwać wiele miesięcy oraz bardzo groźnym czynnikiem jakim jest droga powietrzna. Przenoszenie się choroby z wiatrem nad lądem odbywa się najczęściej na odległość do 10 kilometrów.

Istnieje ryzyko transmisji wirusa z wiatrem i zakażenia zwierząt oddalonych od ogniska choroby, pomiędzy którymi nie doszło do bezpośredniego kontaktu. Świnie przez drogi  oddechowe  wydalają  duże ilości wirusa wraz z powietrzem, bydło natomiast  jest bardzo wrażliwe na zakażenie tą drogą, aspirując zakażony aerozol. Dlatego często występującym  sposobem rozprzestrzeniania choroby, jest przenoszenie się wirusa z trzody chlewnej na bydło drogą aerogenną.

Każde podejrzenie pryszczycy należy niezwłocznie zgłosić służbom weterynaryjnym. Powiadomienie jest obowiązkowe i ma zasadnicze znaczenie dla szybkiego zdiagnozowania choroby i zahamowania jej dalszego rozprzestrzeniania.